Als de splinters winnen

Ideologische verschillen moet je niet willen overbruggen, daarvan profiteren populisten en splinterpartijen. Paul Tang pleit voor een verhaal over sociale rechtvaardigheid met harde aanvallen op populisme en een fel pleidooi voor Europa.

‘Ik had de PvdA van harte een andere uitslag toegewenst.’ Met die troostende woorden van Mark Rutte kon Lodewijk Asscher het doen. Hierbij een terugblik op een aangekondigde nederlaag, waarvan de oorzaken veel verder teruggaan dan drie maanden campagne.
De zaterdag voor de verkiezingen toonde de documentaire U kijkt zo lief fragmenten uit het verkiezingsdebat van 1998. We zien dat Wim Kok en liberale uitdager Frits Bolkestein elkaar na vier jaar ́Paars ́ vooral sparen. De zit- tende premier Kok laat zich zelfs verleiden tot een verkapt stemadvies op junior-coalitiepart- ner D66: ‘De inbreng van D66 in het kabinets- beleid is groot geweest. Het zou zonde zijn als we niet met zijn drieën verder kunnen.’
De les uit Paars is dat wanneer de tegenstel- lingen uit de politiek verdwijnen, het populis-
me opkomt. Pim Fortuyn spreekt vier jaar later van de puinhopen van Paars. Zijn voor Neder- land ongekend rechtse geluid heeft de tegen- stelling en het debat in de politiek terug kun- nen brengen. De les uit Rutte-Asscher is dat de coalitiepartners verliezen, met name met name de PvdA, en dat een veelvoud aan (splinter)par- tijen wint: PVV, 50+, Denk, FvD en PvdD. Omgekeerd, in 2012 is er een felle politieke strijd tussen links en rechts te gezien geweest, waar de flanken het moeilijk hebben gehad.
De samenwerking met de VVD heeft op- nieuw een hypotheek op onze partij gelegd. Al in 2012 had duidelijk moeten zijn dat de coali- tie een uitzondering op de regel was dat de PvdA niet met de VVD samenwerkt. De PvdA- architecten van het kabinet – Wouter Bos, Diederik Samsom en Jeroen Dijsselbloem – hebben de puinhopen van Paars van dichtbij meegemaakt, maar bieden geen duidelijke les hoe die puinhopen dit keer te voorkomen.

PreviewBijlageGrootte
sd_2017-1_p._tang_als_de_splinters_winnen.pdf109.48 KB