De democratische ervaring

Zonder collectieve actie geen vrijheid, stellen Monika Sie Dhian Ho en Menno Hurenkamp in hun inleiding bij deze S&D-special over binding. Ze wijzen op het vermogen dat wij gezamenlijk hebben om onze problemen aan te pakken en onze dromen naderbij te brengen. Deze ‘democratische ervaring’ is de sleutel tot het keren van het aanhoudende publieke ongenoegen in de samenleving.

Brigitte de Waal maakt scholen schoon, in Groningen. Ze heeft geen vast contract en werkt door bezuinigingen in plaats van 32 uur nog maar 20 uur per week. Bij haar vorige opdrachtgever had ze ruim tien minuten om een klaslokaal schoon te maken. Bij het schoonmaakbedrijf dat de laatste aanbestedingsronde won heeft ze nog maar anderhalve minuut voor hetzelfde lokaal. Anderhalve minuut zou volgens haar nieuwe leidinggevende genoeg moeten zijn als ze ‘resultaatgericht’ schoonmaakt. Dit motto houdt in dat het zichtbare vuil zoals papierproppen en modder eerst gedaan moet worden. De onzichtbare rest - spuug, snot en andere bacterien - kan wachten. Voor De Waal betekent het slecht werk, want arbeidsonzekerheid, klachten van de ouders en geen respect van opdrachtgevers en clienten. En: het ongedierte tiert weliger dan ooit in het klaslokaal.

Het schoonmaakwerk op scholen is teruggebracht tot een vernederend klusje, waarbij de kosten het enige criterium zijn. Wie daarvoor verantwoordelijk gehouden kan worden is onduidelijk; anonieme krachten lijken erachter te zitten. Maar op 24 november 2011 deed Brigitte de Waal haar verhaal op het podium van het Groningse Huis de Beurs, bij de presentatie van het s&d-themanummer over arbeid. Ze zag daar behoorlijk tegen op, maar voelde zich gesterkt door de haar toejuichende collega’s, uitgerust met oranje pakken, trommels en plastic bijlen. Het publiek gaf haar een daverend applaus. En daar verloor de anonieme kracht die van het schoonmaakwerk een sluitpost maakte, wat van zijn naamloosheid: als je met zijn allen blijft aankloppen bij wethouders, clienten en bemiddelingsbedrijven, wordt er vanzelf iemand wakker.

Het gehele artikel is in de bijlage te vinden.

PreviewBijlageGrootte
sie__hurenkamp_-_de_democratische_ervaring.pdf99.21 KB