Nestgeur uit een spuitbus

Het bestaansrecht van de sociaaldemocratie is de verbinding tussen hoger opgeleiden en la- ger opgeleiden, tussen intellectuelen en wer- kers, tussen nieuwkomers en achterblijvers. Die verbinding komt niet tot stand door ho- cuspocus maar door intelligente publieke voorzieningen die weer gebaseerd zijn op ro- buuste overtuigingen – let wel, geen ‘dure’ voorzieningen of ‘hoge’ uitkeringen maar re- gelingen die zorgen dat zieken beter worden, werkzoekenden aan de slag komen en dat wie niet mee kan, toch met opgeheven hoofd zijn medeburgers aan kan kijken. Je past die rege- lingen aan, aan de tijdgeest en aan de beschik- bare middelen - maar wat je dus niet doet is de mensen aanpassen wanneer de voorzieningen tekort schieten. En ondertussen kijk je niet weg wanneer de wereld in brand lijkt te staan, die instituties hebben ook een internationale taak – de onrust over wat er mis gaat rond be- lasting, banken en migratie vraagt wetgeving. Dan mag de moraal volgen.
Laat het mopperen op mensen die niet wil- len deugen, leren, werken of het Wilhelmus zingen maar aan rechts over, zou een eerste opdracht zijn voor sociaaldemocraten die de aangeslagen beweging nieuw leven willen in- blazen. Zorg dat je een verhaal hebt over hoe scholen, ziekenhuizen, sociale werkplaatsen, inburgering en bedrijven horen te werken. Over hoe internationele samenwerking tot stand komt. Vertel daarbij dat mooie voorzie- ningen natuurlijk geld kosten, dat er natuur- lijk publieke middelen nodig zijn, en dat over- heidsbegrotingen geen doel maar middel zijn. En laat zien dat sociale vernieuwing, duurzame ontwikkeling, integratie en
burgerschap gevolgen zijn van lokale creativi- teit, ideologische bevlogenheid en natuurlijk ook wel van wat individuele inspanning. En als, als je op korte termijn wil fuseren, waar- om dan niet met de echt succesvolle SDP in Duitsland, in plaats van met GroenLinks of
de SP die er alles bijeen genomen ook niet florissant voorstaan?
Maar probeer hoe dan ook niet via verbaal vuurwerk over het belang van verbinding achterban te lokken. Laat zien dat je weet hoe deze tot stand komt en op welke plekken. Verspil niet te veel tijd aan nostalgische op- loopjes met partijleden, verhinder ook dat er weer partijbestuurders komen die graag in de krant willen. Investeer in makkelijk te herken- nen coalities die goed werk dichterbij bren- gen of goedkopere, goede huizen. Accepteer dat cultuurverschillen en inkomensverschil- len daarbij soms spanningen opleveren en laat het maximaliseren van die contrasten aan natuurlijke protestpartijen. Tot aan de gemeenteraadsverkiezingen is het iets min- der dan een jaar, dat is een onthutsend korte periode gezien het werk dat aan de winkel is.
Maar zeg niet dat binding moet, laat zien dat het kan. Anders reproduceer je de nest- geur uit een spuitbus waar het electoraat zich nu van afgewend heeft – mooie woorden over ‘samen vooruit’, die zonder samenwerking met andere linkse of progressieve organisa- ties niet uit de verf komen en die gemakkelijk bezwijken onder het verlangen bestuurlijke verantwoordelijkheid te willen dragen. En die dus niet herkend worden door de tiental- len procenten van de bevolking die ondubbel- zinnig sociaal-democratische idealen aan- hangt. Het gaat bepaald te ver om te zeggen dat ze graag PvdA zouden stemmen, maar het staat vast dat ze er geen duurzame problemen mee hebben.

PreviewBijlageGrootte
sd_2017-1_m._hurenkamp_column.pdf45.44 KB