In het licht van de camera

‘Ga je een lezing houden?’ De man tegenover me knikt glunderend naar het gevaarte naast me. Beleefd glimlach ik terug alsof ik de grap voor de eerste keer hoor. Met een rode spreekgestoelte ben ik onderweg naar voetbalvereniging V.V.A. ’71 om een zevende interview af te nemen. Inmiddels zou ik er eigenlijk best een lezing over kunnen houden. Toch ben ik het treinreizen nog niet beu.

Ik vermoed namelijk dat de keepers en lijnrechters net zo interessant zullen zijn als de havenmedewerkers, festivalgangers, speeltuinbezoekers, studentenhuisbewoners, winkelaars en de biologische boer die ik eerder heb ontmoet. In het kader van het Van Waarde-onderzoek vroeg ik deze schare zich vanachter het katheder uit te spreken over wat zij waardevol vinden - zowel voor zichzelf als voor de maatschappij. Uit de reacties wordt een filmpje gecompileerd ter promotie van het Van Waarde-festival.

Over persoonlijke waarden vertellen blijkt soms pittig voor de camera. Helemaal wanneer je spontaan op een veld wordt aangesproken waar je eigenlijk louter opzoek was naar een tegentreffer. ‘Wat ik belangrijk vind? Sportiviteit! En de derde helft natuurlijk, dat is ons sociale hoogtepunt van de week.’ Gelukkig praat deze blonde spits in soundbites - in tegenstelling tot een aantal andere geïnterviewden.

Zoals de overtuigd liberaal die zo moedig was om in een druk winkelgebied in Den Haag achter de spreekstoel te kruipen. ‘Gelukkig word je door je directe buurt, je omgeving en de grotere wereld,’ vertelde hij. ‘Ik vind zelf dat je daar een rol in hebt te spelen, of je daar nu liberaal of sociaal-democratisch tegenaan kijkt.’ Naast familie en gezondheid bleek dit dan ook de gemeenschappelijke deler: van waarde is met elkaar de wereld gewoon een beetje beter maken. Het aantal woorden dat je daarvoor nodig hebt is irrelevant.

Ook aardappelboer Niek, voor wie ik speciaal op afspraak naar de Flevopolder was gekomen, heeft een mooiere samenleving voor ogen. Hem baart het feit dat natuurlijke hulpbronnen in sneltreinvaart worden uitgeput grote zorgen. ‘Het begint met hele kleine dingen zoals al het plastic in het dagelijks leven. Als er een klein onderdeeltje kapot is dan moet vaak het hele apparaat vernieuwd worden, omdat het de moeite niet meer loont. Zo enorm verkwistend.’ Om hieraan tegenwicht te bieden is hij een biologisch bedrijf begonnen. ‘Maar het erge is dat ik er soms toch zelf aan meedoe.’

Het is opvallend hoeveel mensen zichzelf zo prijs durven te geven. Terwijl ik hen totaal niet ken, geven veel mensen na een voorgesprek van 5 minuten open antwoord op mijn vragen. Een aantal dagen voor mijn voetbalexcursie vertelde een studente van de Universiteit Utrecht hoe belangrijk kansen voor haar zijn. Haar vriend woont in Turkije waar hij nooit heeft kunnen studeren. ‘Omdat hij die kans niet heeft gekregen in Turkije, woont hij daar en ik woon hier.’ Hij kan nu niet zomaar naar Nederland komen, waardoor ze zijn aangewezen op Skype. Dat zou anders moeten vindt ze, maar hoe?

Veel verbetering kan ieder geval worden bereikt met sport, zo beredeneerde een goedlachse man in de speeltuin. Sport draagt namelijk bij aan de samensmelting van culturen. De Olympische Spelen zijn daarvan het voorbeeld, oordeelt hij. ‘Op een gegeven moment zag je twee sporters uit Saoedi-Arabië met een hoofddoek op en dat vond ik heel bijzonder om te zien - het geeft aan dat sport verbroedert.’ Deze verbroedering staat ook centraal bij een dame die zich overduidelijk een middagje aan winkeletalages had gelaafd. Toen ze daar twee paar schoenen voor de prijs van één aantrof, heeft ze die samen met een wildvreemde mevrouw gekocht en de korting gedeeld, fluisterde ze in de microfoon. ‘Dat was me heel wat waard.’

Ondertussen is de wedstrijd bijna afgelopen. Maar met het uitgaan van de camera, zijn de wereldverbeteraars nog niet verdwenen. Vlak nadat scheidsrechter Marcel het laatste fluitsignaal geeft, wijst hij me op het clubhuis. ‘Vrijwilligers zijn ook van waarde, daar draaien we op. Je kunt je nog inschrijven.’ Misschien kan het geen kwaad, ik zal dat formulier wel invullen. Ik bedoel, samen op de wereld toch? Misschien zou ik de promo aan de NCRV moeten verpatsen…