Conceptresolutie Sociaaldemocratische Internationale Politiek

Debat: Met het gezicht naar de wereld

Op deze plek voeren we de komende periode het debat over de contouren van een nieuw sociaaldemocratisch buitenlandbeleid. Een voorlopige samenvatting van de belangrijkste standpunten medio januari zijn te vinden in het overzichtsartikel.

Bijdragen: 
28

Voor u ligt de conceptresolutie Sociaaldemocratische Internationale Politiek. Deze is meer dan ooit nodig nu wereldwijd de ongelijkheid toeneemt, oorzaken van vele gewapende conflicten niet uit de weg worden geruimd en vele onduurzame productie- en consumptiepatronen de leefbaarheid van onze aarde aantasten, ook voor volgende generaties mensen. Wij als sociaaldemocraten hebben vele alternatieven. Oude waarden van de internationale sociaaldemocratie zoals armoedebestrijding, het recht op een menswaardig bestaan, beteugeling van het kapitalisme, internationale solidariteit en wapenbeheersing zijn nog verrassend actueel. Nieuwe waarden zoals universeel respect voor de rechten van de mens, rechtsstaat, democratie, duurzaamheid en een goed beheer van mondiale publieke goederen zijn na 1945 ontwikkeld met actieve inzet van de sociaaldemocratie, nationaal en internationaal.

Voortbouwend op het gedachtegoed van internationalisten zoals Alfred Mozer, Jan Tinbergen, Max van der Stoel en Maarten van Traa schetsen deze conceptresolutie en het eraan ten grondslag liggende rapport de contouren van een geactualiseerde sociaaldemocratische internationale koers van de Partij van de Arbeid in een veranderende wereld. Wij zijn voor Europa maar wel voor een rechtvaardiger Europa. Wij zijn voor de Verenigde Naties maar dan wel een drastisch hervormde Verenigde Naties. Wij zijn voor internationale solidariteit en zien dat tevens als een zaak van welbegrepen eigen belang voor Nederland. Wij kiezen een brede benadering van vrede en veiligheid. Naast oorlogen tussen en binnen staten heeft veiligheid ook te maken met niet-militaire bronnen van instabiliteit en onveiligheid, zoals uitbuiting, terrorisme, ernstige mensenrechtenschendingen, milieubederf, grondstoffenroof en transnationale criminaliteit. En in onze sociaaldemocratische benadering kijken we niet alleen naar de nationale veiligheid van staten, maar vooral ook naar de veiligheid van burgers. Daarbij worden we bemoedigd door de emancipatiebewegingen in vele delen van de wereld, waaronder de succesvolle democratisering in Latijns-Amerika, de Arabische lente en het vrijheidsstreven van burgers in China. Zo ook door de omarming door de Verenigde Naties van het begrip menselijke veiligheid en de verantwoordelijkheid om burgers te beschermen (‘responsibilty to protect’).

Internationale politiek is niet langer een zaak van nationale staten alleen. Vele actoren spelen een rol, waaronder internationale organisaties, multinationale ondernemingen, vredes- en ontwikkelingsbewegingen en deskundigen. De sociaaldemocratische beweging wil waar mogelijk met hen samenwerken in het verwezenlijken van gedeelde idealen. Daarbij is een meersporenstrategie nodig van middelen om die idealen te kunnen bereiken. Deze middelen variëren van wederzijds respect en dialoog, overtuigingskracht op basis van gedegen ideeën, diplomatie en onderhandelingen, via positieve maatregelen (waaronder humanitaire hulp, ruimhartige ontwikkelingssamenwerking en handels- en milieumaatregelen), tot harde maatregelen, zoals het duidelijk aan de kaak stellen van mensenrechtenschendingen, internationale vervolging en berechting van de daders, en desnoods inzet van militair geweld op basis van een solide volkenrechtelijk mandaat. Nederland is stevig ingebed in de Europese, Atlantische en mondiale samenwerking. Dat moet ook zo blijven en wij hebben tal van ideeën voor vernieuwing van deze samenwerkingsverbanden in de 21ste eeuw.

Anders dan het huidige kabinet, willen wij ons niet achter de dijken terugtrekken maar willen wij dat Nederland zich volop inzet voor armoedebestrijding, menselijke veiligheid en waardigheid, en duurzame ontwikkeling – ook voor toekomstige generaties. Gedreven door onze innerlijke idealen en met zicht op de realiteit in de wereld van buiten gaan we graag de komende maanden de discussie over sociaaldemocratische internationale politiek met u aan!

Namens de Commissie Internationaal, Nico Schrijver, Commissievoorzitter en Eerste Kamerlid PvdA.

De gehele conceptresolutie is in hier te vinden.

Wat mij opvalt in de ontwerp resolutie is dat wat Europa, de Europese Unie en de Euro betreft vage algemene standpunten worden ingenomen. De reden hiervoor is mij een raadsel. Is het de bedoeling een tekst te kiezen die voorstanders en tegenstanders zoveel mogelijk tevreden te stellen en binnen boord te houden? We kunnen er volgens mij niet mee volstaan te pleiten voor een socialer en rechtvaardiger Europa. Dat spreekt vanzelf. Maar we zijn als Nederland lid van de Europese Unie, een van de oprichters daarvan. Willen we als lid dat volledig mee verantwoordelijk is voor de Europese Unie zoals die nu is, ons inzetten dat Europa socialer en rechtvaardiger wordt, of beschouwen we onszelf als kritische buitenstaander die elke keer wel zal zien wat wij al of niet doen en wat wij er (steeds wisselend) van vinden?

Nu met de economische, financiële, morele crisis is het nodig dat de PvdA zelf ook onder ogen ziet welke beleidswijzigingen noodzakelijk zijn om tot een oplossing te komen. Anderen en andere landen de schuld te geven en te doen of bij ons alles in orde is, is een doodlopende weg. Visie en concrete voorstellen zijn nodig zoals de SDAP en later de PvdA eerder in de geschiedenis hebben voorgesteld.

Ik pleit ervoor dat hiermee in deze resolutie een begin wordt gemaakt. Dan is volgens mij een andere tekst of in elk geval een aanvullende tekst noodzakelijk. Met de huidige tekst schieten we niets op en dat kan ook de PvdA in de huidige crisis zich niet veroorloven.

Bij mijn eerste baan in 1956 verdiende ik 15,- gulden per week en hield hier 11,32 netto van over.

Ik heb een technische opleiding waaronder de 1e u.t.s in Rotterdam ( bouwkunde ) en heb met plezier 50 jaar gewerkt.

Bij mijn laatste baan verdiende ik 6259,- euro per maand. Ik heb altijd samengewerkt met mensen die zich inzetten voor de maatschappij en de gemeenschap. Ik kreeg hierbij het gevoel dat we de ongekende welvaart die we de laatste 66 jaar hebben meegemaakt door ons zelf bereikt is, met het ontzien van de medeburgers die hier niet aan mee konden doen.

In maatschappijen die dit niet bereikt hebben (ik heb er velen bezocht ) kreeg ik de indruk dat de mensen zich daar niet zo inspanden als bij ons.

Misschien is deze visie niet juist, maar ik heb nog steeds het gevoel dat als je wat wil bereiken in het leven je daar grote inspanning voor moet leveren. Graag wil ik deze gedachte uit blijven dragen, thans doe ik dit door actief mee te doen bij de PvdA, vakbond en vrijwilligers functies.

Bij deze een voorstel voor een in te voegen sectie in de Europese sectie van de resolutie:

Als internationalistische partij is de PvdA zich ervan bewust dat Europa nooit voor zijn burgers zal gaan leven als het louter of vooral een markt is.

Daarom begroet zij de snelle toename van grensoverschrijdende verschijnselen zoals dubbele paspoorten, binationale huwelijken en partnerschappen, twee- of meertaligheid, tijdelijk of blijvend wonen in een Europees buitenland (door pensionado’s, studenten, employees van internationale bedrijven). Zij verzet zich niet alleen tegen pogingen tot beperking van deze Europeanisering, maar bevordert deze zelfs waar politiek mogelijk.
In het besef dat Europa in al zijn culturele en talige verscheidenheid ook een rijke beschaving en geschiedenis gemeen heeft, bevordert de PvdA een Europese cultuur- en communicatiepolitiek.

De PvdA streeft naar het gebruik van Europese symbolen (vlag, hymne) in de Nederlandse publieke ruimte en bij openbare gelegenheden. Zij getuigt zelf van haar Europese gezindheid door die symbolen bij partijbijeenkomsten te gebruiken.

Ik vind het een slap en weinig concreet verhaal. Algemeenheden en vaagheid troef. De volgende zinsnede is een mooi voorbeeld:

"Wij zijn voor Europa maar wel voor een rechtvaardiger Europa. Wij zijn voor de Verenigde Naties maar dan wel een hervormde Verenigde Naties. Wij zijn voor internationale solidariteit en zien dat tevens als een zaak van welbegrepen eigenbelang voor Nederland. Wij kiezen een brede benadering van vrede en veiligheid."

Wat houdt dit in? Rechtvaardiger, is dat rijk en arm evenveel betalen of juist sterke schouders zwaarste lasten? Hervormde verenigde naties; meer of minder macht naar staten? Internationale solidariteit als een zaak van "welbegrepen eigenbelang" zien. Halen wat er te halen valt of gezamenlijk aan globale problemen werken?

Ook het volgende stuk blinkt uit in vaagheid:

"Internationale politiek is niet langer een zaak van nationale staten alleen. Vele actoren spelen een rol, waaronder internationale organisaties, multinationale ondernemingen, vredes- en ontwikkelingsbewegingen en deskundigen. De sociaaldemocratische beweging wil waar mogelijk met hen samenwerken in het verwezenlijken van gedeelde idealen. Daarbij is een meersporenstrategie nodig van middelen om die idealen te kunnen bereiken. Deze middelen variëren van wederzijds respect en dialoog, overtuigingskracht op basis van gedegen ideeën, diplomatie en onderhandelingen, via positieve maatregelen (waaronder humanitaire hulp, ruimhartige ontwikkelingssamenwerking en handels- en milieumaatregelen), tot harde maatregelen, zoals het duidelijk aan de kaak stellen van mensenrechtenschendingen, internationale vervolging en berechting van de daders, en desnoods inzet van militair geweld op basis van een solide volkenrechtelijk mandaat."

Oftewel, bij internationale politiek praten we met alle betrokkenen en kunnen we op alle mogelijke manieren ingrijpen. Heel concreet.

Ik wil mij graag geheel aansluiten bij de reactie van Johan Baas.
Aan de kool-en-geitsparende teksten gaat de sociaal-democratie kapot.

In de brief staat; “in eerste instantie binnen Europa, kunnen wij urgente internationale kwestie aanpakken, en weerwoord bieden tegen nationalistische tunnelvisie en een fixatie op het korte termijn belang. Ook hiervoor is uw inbreng van grote waarde.”

Mijns inziens wordt met deze zin de discussie al gestuurd richting pro EU. Velen die hun bedenkingen tegen een sterke EU hebben, zouden bijvoorbeeld wel eens kunnen afhaken bij het lezen van die zin.

In de hele ontwerpresolutie komt de ontwikkeling van biotechnologieën niet aan bod. Mogelijk alleen indirect via het begrip duurzaamheeid. Echter genetische manipulatie (modificatie) van gewassen kan zeer belemmerend werken voor de ontwikkeling van de landbouw omdat gewassen zodanig gemanipuleerd worden dat zij geen goed zaad meer vormen en er dus telkens nieuw zaad gekocht moet worden!! Dit is maar één voorbeeld. Dan spreek ik nog niet over gentechnologie bij embryo's e.d.

In 1989 is op initiatief van mij een gedegen brede adviesgroep biotechnologie als adviescommissie aan het partijbestuur geïnstalleerd. Er is na twee jaar intensief overleg en onderzoek een boekwerkje van de werkgroep aangeboden aan het partijbestuur (Vreeman) en vervolgens is er een debat in Amsterdam georganiseerd. Een deel van de regeringsverklaring begin jaren negentig was gebaseerd op de uitkomsten van voormeld geschrift.

Het is nu te laat om nog qua procedure een volkomen nieuw onderwerp in de resolutie op te nemen. Echter naar de toekomst toe zal het een nog veel belangrijker onderwerp worden dan het de afgelopen twee decennia al werd!!Denk ook maar aan draagmoederschap , ethische aspecten bij in vitro-fertilisatie en bijbehorende problemen. Gezondheidszorg in haar algemeenheid niet te vergeten.
Helaas lijkt na ruim 20 jaar bij de actieve politici en wetenschappers dit onderwerp nog steeds onderbelicht te zijn.