Sociaal Europa: ja! Maar hoe?

Forumdiscussie

Niet markt en munt, maar mensen komen op de eerste plaats in Europa. Dat bedoelen sociaal-democraten wanneer ze pleiten voor een sociaal Europa.

Veel regeringen, waaronder de Nederlandse, willen hun vingers echter niet branden aan dit gevoelige onderwerp, bang als ze zijn weggezet te worden als dromers. Of zoals de Europa-woordvoerder van de VVD onlangs schreef: “De sociale unie is een fopspeen van socialistische politici die telkens op tafel komt als het hen uitkomt. Een fata morgana die mensen wordt voorgespiegeld maar niet kan worden waargemaakt.”

Dat de Europese Unie socialer kan en moet, daarover zijn de sociaal-democratische partijen in Europa het wel eens, maar hoe?

Deze discussie levert – net als tussen de lidstaten – ook tussen de verschillende sociaal-democratische partijen niet veel op, behalve enkele nietszeggende, in algemeenheden blijven hangende verklaringen van de PES. Ook de Nederlandse regering, waarvan de PvdA momenteel deel uitmaakt, kan hier niet van loskomen in haar onlangs verschenen brief aan de Tweede Kamer over de inzet voor de sociale dimensie van de EMU. Bij monde van minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ziet het Kabinet de rol van Europa “vooral in het geven van landenspecifieke aanbevelingen en het bevorderen van de uitwisseling van ‘best practices’ ”.

Michiel Servaes, Europa-woordvoerder voor de PvdA, mist ambitie in deze visie van het Kabinet Rutte II op Sociaal Europa. Met het blijven vasthouden aan ‘softe’ maatregelen zoals de open methode van coördinatie (waarbij er een Europees raamwerk bestaat dat verder wordt ingevuld door de lidstaten) dreigt volgens Servaes “de strijd om het beste vestigingsklimaat te ontaarden in een ‘race to the bottom’ met een steeds grotere druk op sociale rechten en steeds lagere belastingen voor bedrijven”.

Hoog tijd dus dat de sociaal-democratie zich ontworstelt aan de heersende visie van markt en munt in Europa. De meeste discussies over sociaal Europa worden immers gevoerd vanuit het economisch belang. Ook in de brief van Asscher voert dit de boventoon. Terecht ligt in deze tijd de focus op werkgelegenheidsbeleid en met name de aanpak van jeugdwerkloosheid. Maar de huidige crisis is allang niet meer alleen een economische, maar vooral ook een sociale en culturele crisis waar de sociaal-democratische waarde van solidariteit onder grote druk staat. De vraag hoe hier uit te komen, is niet 1-2-3 te beantwoorden en verdient grondig onderzoek. Om die reden start het WBS Europafonds op deze site een forumdiscussie over dit onderwerp. Wat is een sociaal of socialer Europa? Hoe vullen wetenschappers en politici dit begrip in? Wat is nodig om dat sociale Europa te bereiken?

De komende tijd zullen op deze plek bijdragen verschijnen die antwoord (proberen) te geven op deze vragen. U wordt van harte uitgenodigd te reageren. Ook de website van Social Europe Journal heeft voert een (internationale) discussie over dit onderwerp. Deze kunt u hier vinden.

Contactpersoon is Annelies Pilon apilon@wbs.nl

De eerste bijdragen voor dit forum vindt u hier:

Indien u wilt reageren op een artikel kun u onderaan de artikelen een reactie plaatsen.

In het onlangs verschenen boek ‘De politiek van de euro’ schrijven Anton Hemerijck en Frank Vandenbroucke over hun visie op sociaal Europa. Hun conclusie is niet minder, maar meer Europa.

Anton Hemerijck en Frank Vandenbroucke - Werk maken van een sociaal Europa

Het zogenaamde Europees semester heeft een sociale dimensie. Hoe ziet deze eruit en waar liggen de prioriteiten van de Europese Commissie en het Europees Parlement? Jan Marinus Wiersma heeft deze op een rijtje gezet.

Jan Marinus Wiersma - Europees Semester en de sociale dimensie

Bernard Naron - Sociaal is fata morgana