De kogel is door de kerk: volgend jaar rond deze tijd zijn PvdA en GroenLinks waarschijnlijk opgegaan in een nieuwe partij. Het afgelopen halfjaar werkten we bij de Wiardi Beckman Stichting aan een concept-beginselprogramma voor deze nieuwe partij, samen met onze collega’s van het wetenschappelijk bureau GroenLinks.
--> lees het concept-beginselprogramma Tijd voor solidariteit
--> luister naar het gesprek hierover op Radio1, De nacht van.
Dat was een intensieve exercitie omdat twee politieke ideologieën ineengeschoven moeten worden en we onze idealen per se niet wilden uitruilen (met uitruilen heeft de PvdA slechte ervaringen). We hebben onszelf dus gedwongen net zo lang door te discussiëren totdat we er allemaal tevreden over waren. Dat ging niet alleen over inhoud, maar ook over vorm. Over de beginselprogramma’s van de PvdA zijn proefschriften geschreven en met iets anders komen dan een met paragrafen en subparagrafen opgebouwd stuk, voelt al als gewaagd.
Aanvankelijk hadden we anderhalf jaar de tijd, dat werd een halfjaar en uiteindelijk moest het stuk er na de val van het kabinet per direct komen. We hebben alles uit de kast gehaald om het concept-beginselprogramma op tijd gereed te krijgen, want het kan toch niet zo zijn dat besloten wordt tot een nieuwe partij als er nog niets over de idealen en uitgangspunten op papier staat.
Het schrijfproces was ook nogal intensief omdat we aan Jan en alleman – nu ja, vooral aan onze Eerste en Tweede Kamerfracties, de Europarlementariërs, de partijbestuursleden, wetenschappers en lokale bestuurders uit ons netwerk en een geloot ledenberaad – onaffe teksten voorlegden en daardoor ook tegen aardig wat rake kritiek aanliepen. Kritiek die uiteindelijk leidde tot een concept-beginselprogramma waar we trots op zijn, maar het is niet een manier van werken die ik aanbeveel als je het jezelf makkelijk wilt maken.
Op het hele gebeuren stond ook nogal wat druk omdat tegelijk duidelijk werd dat één politieke partij maar één wetenschappelijk bureau kan aanwijzen. Dat betekent dus dat we waarschijnlijk afscheid zullen moeten gaan nemen van de naam Wiardi Beckman Stichting. En dat we afscheid moeten nemen van er exclusief zijn voor de sociaal-democratie. Hoe S&D eruit zal zien? Nog onzeker. Ik heb het daar moeilijk mee gehad. En ik ben daar ook weer overheen gekomen, maar ik realiseer me dat door de snelkookpan waarin wij bij de WBS zaten, dat bij mij wellicht sneller is gegaan dan van anderen verwacht kan worden.
Het lijkt me alleen al daarom goed onze eigenheid te blijven koesteren. Het verder voortbouwen op het sociaal-democratisch gedachtegoed stopt immers niet, ook niet na volgend jaar. Net zomin als oud-GroenLinksers minder over ecologisme zullen gaan nadenken als ze met ons in één partij zitten. Tegelijkertijd zal er een nieuwe generatie opstaan – voor zover die er niet al is – die niet zo hecht aan dit soort termen. Die best lessen wil trekken uit de oude ideologische stromingen, maar die daarna vooral bezig is met de politieke strijd die nu gevoerd moet worden. En geef ze eens ongelijk, want er staat nogal wat op het spel.
