Fatima Ait Bahmad werkt als sociaal dienstverlener en cliëntondersteuner op vrijwillige basis bij Stichting Humentum in Den Haag. Eén keer per week komen mensen in een financieel kwetsbare situatie daar langs voor het inloopspreekuur.

‘In mijn werk help ik mensen met een kleine beurs. Vervoer komt bijna dagelijks voorbij als belemmerende factor in hun leven. Samen met mijn cliënten start ik hulptrajecten om hun weer perspectief te geven. Maar door de versplinterde hulpverlening moeten zij doorgaans naar verschillende instanties reizen. Vaak kunnen zij afspraken niet nakomen omdat ze geen geld hebben voor vervoer. Dan zie ik ze wekenlang niet en krijg ik ze moeilijk naar andere instanties. Zij schamen zich, waardoor ze smoesjes gaan verzinnen. Ik breng hen dan zelf een dagkaart voor de tram zodat zij naar afspraken kunnen, maar voel me een indringer in hun privésfeer; zij moeten uit overmacht hun privacy opgeven.

Fatima Ait Bahmad. foto: Jara van den Bosch

Als je geld hebt sta je er niet bij stil dat hoge vervoerskosten impact hebben op het dagelijks leven van mensen. Acht euro voor een dagkaart lijkt weinig, totdat je maar zestig euro per week hebt voor boodschappen. Dan moeten mensen moeilijke keuzes gaan maken: kan mijn kind nog wel naar sport? Ga ik naar die afspraak om op de lange termijn mijn financiën te verbeteren als ik daardoor nu een dag of twee niet kan eten? 

Ik spreek cliënten die naar de tandarts of een operatie moeten, waar gezegd wordt dat je met de auto moet komen in verband met de narcose, maar zij hebben niemand met een auto in hun netwerk. Daardoor zeggen zij afspraken af en mijden ze zorg. Als mensen wel gaan, blijven ze soms uren in de wachtruimte zitten totdat de narcose is uitgewerkt, zodat ze vervolgens een uur of meer naar huis kunnen lopen.

Ook zijn er veel mensen die hun familie al jaren niet hebben gezien omdat ze de reis niet kunnen betalen. Tegelijkertijd horen ze over vliegtickets die duurder moeten worden in verband met het klimaat – dit roept natuurlijk weerstand bij hen op, bij alles rondom klimaat. Een cliënt heeft de begrafenis van haar moeder en broer moeten missen. Daar kom je moeilijk overheen. En dit beperkt zich niet tot mensen met een migratieachtergrond. Ook cliënten met familie in Groningen en Limburg hebben begrafenissen gemist omdat zij het treinkaartje niet konden betalen. 

Het beleid moet echt herzien worden. Dit zorgt nu voor zoveel stress in het leven van mensen. Ouders met jonge kinderen kunnen niet even snel de fiets pakken, als ze die al hebben. Mensen worden zo beperkt tot hun eigen wijk of stadsdeel. Betaalbaar openbaar vervoer geeft mensen de kans om hun sociale leven te onderhouden, kansen te pakken en hun wereld te verbreden.’