Het hoeft niet te verbazen dat veel bijdragen aan dit nummer van S&D op de een of andere manier gaan over de worsteling met de uiterst rechtse en populistische krachten die zo hard op ons inbeuken. Floris Burgers en Paul Tang stellen dat mensen behoefte hebben aan een gemeenschap waar ze trots en waardering uit kunnen halen. Rechts biedt die gemeenschap via nationale identiteit. Links kan daar een gemeenschap tegenover zetten waar mensen waardigheid aan kunnen ontlenen, een gemeenschap van welwillende Nederlanders.

Michiel Emmelkamp vindt dat we onder ogen moeten zien dat ons asielstelsel oneerlijk en niet sociaal is. Dat is een lastig debat, omdat juist uiterst rechts alles op alles zet dit stelsel te ondermijnen en de deur van asielmigratie volledig te sluiten. Kritiek erop leveren is toch nodig. Hij schetst de contouren van een alternatief stelsel, naar Canadees voorbeeld. Bram van Ojik schrijft in een reactie op Emmelkamp dat hij zijn insteek steunt, maar dat ook het geschetste alternatief kwetsbaar is. Hun gezamenlijke insteek: dit debat is te belangrijk om uit de weg te gaan.

Kees van de Veen fotografeert sinds 2012 het azc in Ter Apel. Door dit nummer heen zijn foto’s van zijn hand te vinden, vooral van de periode 2020-2022.

Ook in dit nummer: een voorpublicatie uit ‘Brandbrief aan onze verzorgingsstaat’ van Monique Kremer, dat dit voorjaar verscheen bij uitgeverij Van Gennep. Ze laat zien hoeveel de verzorgingsstaat ongemerkt betekent in onze levens. En legt tegelijk de vinger op de zere plekken daar waar de verzorggingsstaat niet meer functioneert.

Tot slot een interview met drie wethouders – Casper Gelderblom, Carine Bloemhoff en Pieter Paul Slikker - die de afgelopen jaren ondanks alles het verschil wisten te maken in hun stad.