De beelden van het totaal verwoeste Bachmoet en van het overstroomde gebied Cherson na de dambreuk zouden de hele wereld de ogen hebben moeten openen en elk land ertoe moeten brengen zich resoluut tegen Moskou te keren. Maar dat gebeurt niet. Met verbijstering en verontwaardiging vragen wij ons in het Westen of hoe het Poetin nog steeds lukt staten ervan te weerhouden hem openlijk te veroordelen.

Het stemgedrag bij de laatste aangenomen VN-resolutie, waarin de inval wordt afgekeurd, laat zien dat Moskou weinig echte vrienden heeft. Er waren slechts zeven tegenstemmers. Maar 32 staten, waaronder India en China, onthielden zich van stemming. En weliswaar stemde de grote meerderheid voor de resolutie, alleen de Westerse landen zijn tot strafmaatregelen overgegaan.

Opvallend veel Afrikaanse landen onthielden zich van stemming of steunden Moskou. In landen waar de antikoloniale bevrijdingsbeweging tijdens de Koude Oorlog kon rekenen op steun van de Sovjet-Unie komt dit voort uit historisch sentiment. Zuid-Afrika is daarvan een goed voorbeeld. Oude banden van de Russen met het ANC zijn een belangrijk motief om zich niet uit te spreken.

Rusland is de afgelopen decennia in het gat gesprongen dat de voormalige koloniale mogendheden hebben achtergelaten. Waar veel EU-lidstaten huiverig zijn voor intensieve samenwerking met autocratische regimes op dat continent, kent Moskou dergelijke aarzelingen niet. De regering van Mali stemde bijvoorbeeld tegen omdat het regime voor zijn eigen veiligheid afhankelijk is geworden van de Russen – in de strijd tegen lokale rebellen.

Opvallend is de rol van India. Uit angst voor buurland China leunde India in het verleden zwaar op de Russen die het van wapens voorzagen. Maar er speelt nog iets anders wat bijvoorbeeld ook voor Brazilië geldt. Deze relatieve grootmachten wedden op meerdere paarden tegelijk en willen niet kiezen tussen de VS (het Westen), China of Rusland, zoals blijkt uit het niet willen veroordelen van Rusland maar wel tegelijk willen deelnemen aan de G7-top in Japan met Biden cs.

De westerse bondgenoten van Kyiv blijven de diplomatieke kanalen bewandelen om er in ieder geval voor te zorgen dat de meerderheid zich blijft uitspreken tegen de invasie. Druk op met name China om neutraal te blijven is daarnaast van groot belang.

De EU heeft – terecht – een grote rol opgeëist en de steun aan Oekraïne is ongeëvenaard. Hetzelfde geldt voor de NAVO – zij het indirect. Maar de houding van partners Hongarije en Turkije veroorzaakt een gevoel van schaamte. Orban – ‘Oekraïne kan de oorlog niet winnen’ – ligt telkens dwars bij nieuwe sanctiepakketten. President Erdogan wil, zoals gebruikelijk, van meerdere geopolitieke walletjes eten. Brussel moet deze ‘vrienden’ harder aanspreken. En dat geldt ook voor kandidaat-EU-lid Servië dat onder leiding van de pro-Russische president Vucic EU-sancties ondermijnt.

Poetin lijkt dan wel weinig echte vrienden te hebben, een aantal belangrijke landen houdt wel degelijk rekening met Rusland. Enkele zoals China en Brazilië claimen daardoor in een positie te zijn om te bemiddelen. Maar zolang zij weigeren de Russische agressie te veroordelen, zullen ze terecht geen gehoor vinden in Kyiv. Machtspolitiek cynisme speelt zo de Russen – en hun gok op een lange oorlog – in de kaart.

Dossiers

Voor een thematisch overzicht van al onze artikelen en publicaties, zie onze dossiers

Steun de Wiardi Beckman Stichting

Veel van onze onderzoeksprojecten en publieke bijeenkomsten zijn mogelijk gemaakt door giften van donateurs. Ook S&D zouden wij niet kunnen maken zonder donaties.

S&D bestaat sinds 1939 en verschijnt zes keer per jaar. Oude nummer kunt u doorzoeken via het register (1939-2023) of op thema. De redactie bestaat uit: Paul de Beer, Nik de Boer, Meike Bokhorst, Wimar Bolhuis, Josette Daemen, Patricia Dinkela [eindredactie], Janneke Holman [eindredactie], Tim 'S Jongers, Ruud Koole, Marijke Linthorst, Annemarieke Nierop [hoofdredactie], Arjan Reurink en Bram van Welie.

S&D wordt uitgegeven door Van Gennep. Een los nummer kost € 17,50, en jaarabonnementen (vol tarief) € 84,50 (te bestellen via: info@vangennep-boeken.nl).

Een online abonnement kost € 2 per maand. U kunt zelf een account hiervoor aanmaken onder mijn S&D, of stuur een e-mail naar send@wbs.nl.

Oude nummers kunt u downloaden vanaf de website van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen. Voor een overzicht van auteurs per nummer, raadpleegt u het register van S&D (1939-2023)

Inzenden kopij

De redactie van S&D verwelkomt kopij. Artikelen kunnen worden gemaild naar send@wbs.nl. Artikelen aanleveren in Word, bronvermelding in eindnoten (apa). Richtlijn aantal woorden: 2000-2500. Idealiter vormen artikelen in S&D een mix van wetenschap, politiek en essay. De redactie van S&D beslist over plaatsing van binnengekomen kopij. Ze beoordeelt daarbij op basis van de volgende criteria:
- een heldere opbouw en schrijfstijl (geen jargon) en duidelijke vraagstelling
- een goede onderbouwing van standpunten met argumenten, weging van de tegenargumenten en bronvermelding
- vernieuwing van de gedachtevorming binnen de sociaal-democratie
- toegevoegde waarde t.o.v. bestaande inzichten/onderzoeken
- politieke relevantie

Redactie

Redactieadres: Wiardi Beckman Stichting
Emmapark 12, 2595 ET Den Haag
Telefoon [070] 262 97 20
send@wbs.nl

Uitgever: Uitgeverij Van Gennep
Nieuwpoortkade 2a
1055 RX Amsterdam
info@vangennep-boeken.nl

Documenten