Inhoudsopgave

Zoeken naar antwoorden

Op 26 januari reisde Europarlementariër Paul Tang af naar het huis van U2-zanger Bono in Dublin, met onder zijn arm diens brievenbus uit Amsterdam. Een protest tegen de belastingconstructie met brievenbusfirma’s in Nederland waardoor Bono, net als veel andere superrijken en multinationals, nagenoeg geen belasting hoeft te betalen. Je opwerpen als pleitbezorger van de allerarmsten en dan zodanig manoeuvreren met je geld dat juist de allerarmsten daaronder lijden is hypocriet, stelt Tang.

Het is precies deze terugkeer van moralisme in het debat over belastingen waar Christiaan Vos voor pleit in dit nummer. Zijn artikel hoort in een serie bijdragen waarin gezocht wordt naar politieke antwoorden op globalisering – een van de grootste uitdagingen van deze tijd.

Bart Stellinga laat zien hoe de financiële globalisering – die de belastingvlucht mogelijk maakt waar Vos over spreekt – zich de afgelopen decennia ontwikkeld heeft, en welke hervormingen na de financiële crisis van 2007-2009 zijn doorgevoerd om deze weer in te dammen. Ook op nationaal niveau moeten we nog veel meer doen om minder afhankelijk te worden van de financiële sector, is zijn boodschap.

Robert Went buigt zich over de vraag wat nationale staten kunnen doen om hun burgers beter te beschermen tegen de negatieve effecten van globalisering. Soms is het verstandig handelsverdragen niet af te sluiten, beargumenteert hij. De serie over globalisering zal een vervolg krijgen in de komende nummers.

We openen dit eerste nummer van het jaar met aandacht voor de PvdA en de zoektocht naar de weg omhoog. Adviezen van drie auteurs, met oog voor lessen uit het verleden: Bert Ummelen na vijftig jaar partijlidmaatschap, Ruud Koole na veertig jaar WBS-werkgroep Partijpolitieke Processen en Annemarieke Nierop na vijf jaar Van Waarde. 

Naar de kelder

In de vierde klas bleef ik zitten. Ik wilde van school, maar mijn vader verbood het.

Belastingvlucht, dat zijn wij

Christiaan Vos - Grote bedrijven spelen landen tegen elkaar uit om zo weinig mogelijk belasting te betalen. Ondertussen wassen ze hun handen in onschuld, want ze houden zich toch aan de wet? Het aanpakken van belastingvlucht vergt meer dan alleen betere regels. Nodig is een nieuwe moraliteit, niet alleen bij bedrijven, maar ook bij overheden, onder academici, in de media en bij fiscalisten.

Eerst de burger, dan het systeem

Klara Boonstra - Op 22 november 1966 trok Ivo Samkalden, de eerste – en tevens laatste – minister van Justitie van PvdA-huize ooit, de deur van zijn ministerie achter zich dicht. Dat is al meer dan vijftig jaar geleden en hij zat er ook nog eens maar twee korte periodes, van 1956 tot 1958 en van 1965 tot 1966. In het licht van de huidige opleving van aandacht voor de rechtsstaat geeft dat op z’n minst te denken.

Bijsturen kan en gebeurt ook

Robert Went - Het idee dat globalisering een soort natuurverschijnsel is, zit er diep in. Dat moet maar eens afgelopen zijn. De politiek heeft wel degelijk invloed op de weerslag van mondiale ontwikkelingen op nationaal niveau, en kan de spelregels van globalisering veranderen.

De financiële sector: van dominant naar dienstbaar

Bart Stellinga - We zijn nog veel te afhankelijk van de financiële sector, vooral door onze verslaving aan schulden. Daardoor zijn we extra kwetsbaar voor nieuwe crises. Dat is in belangrijke mate een nationaal vraagstuk dat aangepakt kan worden met gericht sociaaleconomisch beleid. Ook is het nodig dat financiële instellingen veel meer ten dienste van de samenleving gaan opereren dan ze nu doen.

Memoires van een volhouder

Bert Ummelen - Vijftig jaar lidmaatschap van de PvdA is voor Bert Ummelen reden tot reflectie, niet in de laatste plaats op de afgelopen kabinetsperiode.

Tussen vrees en hoop

Ruud Koole - De PvdA zit in zwaar weer. De verkiezingsnederlagen van de afgelopen jaren dreunen nog door. Toch hoeft dit niet te betekenen dat de sociaal-democratie geen toekomst heeft. Die toekomst ligt in een combinatie van vrees en hoop. 

Vijf jaar Van Waarde

Annemarieke Nierop - Vijf jaar geleden presenteerde de Wiardi Beckman Stichting het project Van Waarde. De omslag in denken die hiermee plaatsvond, biedt houvast voor de toekomst van de PvdA. Maar een pasklaar recept is het niet.

Steun de Wiardi Beckman Stichting

Veel van onze onderzoeksprojecten en publieke bijeenkomsten zijn mogelijk gemaakt door giften van donateurs. Ook S&D zouden wij niet kunnen maken zonder donaties.

Het tijdschrift S&D verschijnt zes keer per jaar en wordt uitgegeven door Van Gennep. Een los nummer kost € 17,50, en jaarabonnementen (vol tarief) € 91 (te bestellen via: info@vangennep-boeken.nl).

S&D digitaal

> U kunt zich abonneren op de (gratis) online S&D-nieuwsbrief.

Sinds 1939

S&D bestaat sinds 1939 en is het tijdschrift van de Wiardi Beckman Stichting. Voluit luidt de titel Socialisme & Democratie. Oude nummers kunt u downloaden vanaf de website van de Rijksuniversiteit Groningen. Voor een overzicht per nummer, raadpleegt u het register van S&D (1939-2017)

Redactie

Redactieleden: Paul de Beer, Nik Jan de Boer, Meike Bokhorst, Klara Boonstra, Menno Hurenkamp, Ruud Koole, Marijke Linthorst, Annemarieke Nierop [eindredactie]

Redactieraadleden: Maurits Barendrecht, Marc Chavannes [voorzitter], Liesbeth Noordegraaf, Paul Tang

Redactieadres: Wiardi Beckman Stichting
Emmapark 12, 2595 ET Den Haag
Telefoon [070] 262 97 20
send@wbs.nl

Uitgever: Uitgeverij Van Gennep
Nieuwpoortkade 2a
1055 RX Amsterdam
info@vangennep-boeken.nl